ABD ve İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik hazırlanan çerçeve anlaşmasının en dikkat çekici maddelerinden biri 300 milyar dolarlık yatırım fonu oldu.
"Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu" adıyla kurulması planlanan fonun tamamının özel sektör kaynaklarından oluşacağını iddia edildi. Kaynaklara göre, fonun büyüklüğünün yarısından fazlası için şimdiden finansman taahhüdü verildi.
Devlet Bütçesinden Kaynak Aktarılmayacak
Söz konusu fonun bir tazminat ya da yeniden inşa programı olmadığı belirtilirken, ABD veya diğer ülkelerin kamu bütçelerinden herhangi bir kaynak aktarılmayacağı ifade edildi.
Fonun finansmanına ABD, Körfez ülkeleri, Asya, Güney Amerika ve Afrika merkezli şirketlerin katılması öngörülüyor. Yatırımların enerji, lojistik, üretim ve ulaştırma sektörlerinde yoğunlaşması bekleniyor.
İran Önce 400 Milyar Dolar Talep Etti
Üst düzey bir İranlı kaynak ise Tahran yönetiminin savaşın yol açtığı zararlar için başlangıçta ABD'den 400 milyar dolarlık tazminat istediğini ancak Washington'un bu talebi kabul etmediğini söyledi. Bunun ardından tarafların, doğrudan tazminat yerine özel sektör destekli yatırım fonu modeli üzerinde uzlaştığı belirtildi.
Hedef Savaş Sonrası Ekonomik Toparlanma
Plan kapsamında bölge ülkelerinin kredi garantileri sağlaması, kredi hatları açması veya savaşta zarar gören tesislerin yeniden inşasını finanse etmesi öngörülüyor.
Mobarakeh Çelik Kompleksi, rafineriler, havalimanları ve çeşitli altyapı projelerinin fon kapsamında öncelikli yatırım alanları arasında yer aldığı ifade ediliyor.
Nihai Anlaşma Sonrası Devreye Girecek
Kaynaklara göre fon, ABD ile İran arasında nihai anlaşmanın imzalanmasının ardından resmen kurulacak. Cuma günü imzalanması beklenen mutabakat zaptının ise önümüzdeki 60 günlük müzakere sürecinin çerçevesini belirlemesi bekleniyor.